Sigetvar, Kânûnî Sultan Süleyman Makam Türbesi

Ayverdi 1/252-256, Sudár 2014: 500-503, Evliyâ Çelebi 7/41-42, Peker 2019, Rum Beyoğlu Fahreddin 1329: 1400, VGMA 572/27/20, Yılmaz 2015a: 86-146 Sigetvar Seferi sırasında vefât eden Kânûnî Sultan Süleyman’ın ölümü bir süre gizlemiş, iç organları çıkartılıp geçici olarak defnedilmiştir. Evliyâ Çelebi, babasından naklederek Kânûnî Sultan Süleyman’ın ölümünü şöyle anlatır: “… O gün, yâni 974 (8 Eylül 1566) Safer ayının yirmi ikinci günü Hakk’ın mağfiretine uğrayan padişah, saltanat tahtını terk edip, bekaa diyarına göç edince akıllı ve tedbirli Sokullu vezir, Süleyman Han’ın naaşını Silâhtar Cafer Ağa, Feridun Bey, babamız Derviş Mehmed Ağa, Kuzu Ali Ağa ve Abdi Efendi ile beraber karnını yarıp, öd ve anber, misk ve safran ile tuzlayarak vücudunu emaneten çadırın içine gömdüler. Kalbini, diğer eli, ayağı ile ciğerini hâlen türbesinin bulunduğu yere gömüp, Sokullu, beş adet musahiplere: “Padişahın vefat ettiğini yaymayalar ve mübarek naaşın gömüldüğü yerden dışarı çıkmayıp, güya Süleyman Han hayatta imiş gibi, “Padişahım şöyle, padişahım böyle” diye konuşalar. Padişahım filân yemekten, filân ilaçtan filân şuruptan ister diye dışarı çıkıp, kilerci başına ve hazinedar başına haber ederler, yine içeri gideler” diye yemin ettirdi.” Sigetvar’ın fethinden sonra, Kânûnî’nin iç organların defnedildiği yere Sokollu Mehmet Paşa tarafından bir türbe, tekke ve koğuşlar yaptırılmış, etrafına ahşap kale duvarı yapılarak palanka hâline getirilmiştir. 1663-64 yıllarında Avusturyalılar tarafından türbe tahrip edilmiş, türbedeki şamdanlar ve altın leğen çalınmak istenmiş fakat başarılı olamamışlardır. Avusturyalıların bu tahribatından sonra, Kânûnî’nin türbesi aynı yıl Sultan IV. Mehmet tarafından tâmir ettirilmiştir. 1664 yılında Avusturya akını sırasında Esterházy Pál, türbenin ve çevresinin planını çizmiştir. Çok kıymetli bir belge olan bu krokiden, türbe ve türbenin çevresinde tekke ve koğuşların bulunduğu, etrafının kuleleri bulunan surla çevrili olduğu ve en dışta da hendeklerle çevrili bulunduğu anlaşılmaktadır. Palankaya girişte de bir köprü bulunmaktadır. Evliyâ Çelebi’nin anlatımı * Türbe palankasıyla ilgili arşiv belgeleri için bkz: Yılmaz 2015a: Ek 01-20.