Budin, Gül Baba Türbesi

Ayverdi 1/132-133, Béla 1877: 69-72, Evliyâ Çelebi 6/325, Eyice 1996, Fischer 1898, Gyözö 1976: 29-30, Molnár 1993: 14, Özel 1998, Saral 2004, Yılmaz 2013a Gül Baba Türbesi, 1543–1548 arasında Budin Beylerbeyi olan Yahyâpaşazâde Mehmet Paşa tarafından yaptırılmıştır. Klasik Osmanlı türbe üslûbuna uygun biçimde, sekizgen bir yapı olarak kesme taştan inşâ edilmiştir. Türbe, kurşun kaplı bir kubbe ile örtülüdür. Evliyâ Çelebi türbenin iç görünüşünü ise şöyle anlatmaktadır: “Bizzat Gülbaba da bir çiçekli bahçe içinde kurşun örtülü bir kubbede gömülüdür. Sandukası yeşil çuha ile örtülü olup, mübarek başlarında Bektâşî tâcı bulunur. Etrafı çeşitli Arap harfli Kur’ân âyetleri ile süslüdür. Çeşitli beyitleri yazdıktan sonra mübarek ruhları için bir Yâsin-i Şerîf okudum.” Gül Baba Türbesi, Osmanlı döneminden sonra (1686) Avusturyalılar tarafından Cizvit papazlarına tahsis edilerek kiliseye çevrilmiştir. Türbe kiliseye çevrilince iç mekândaki sanduka ve tüm tefrişat kaldırılmış, kubbenin üstüne ahşap iskelet kurulup ikinci bir çatı yapılmış ve işlevsiz bir aydınlık feneri eklenmiştir. Batı cephedeki pencere kapatılmış, pencerenin üstündeki kemer oval şekle getirilerek türbenin dış görüntüsü tümüyle değiştirilmiştir. 1773’te Cizvitlerin dağılmasından sonra türbe özel mülkiyete geçmiş, türbenin de bulunduğu arazi 1861’de Mimar János Wagner tarafından satın alınmıştır. Mimar Wagner, türbeyi yıkmadan avlusunda kalacak şekilde kendi villasını inşâ etmiştir. Wagner villasının türbeyi çevreleyerek kapatması sebebiyle 2. Dünya Savaşı döneminde türbe yıkılmaktan korunmuştur. Gül Baba Türbesi 1914’te târihî eser olarak tescil edilmiş, 1962’den itibaren de müze olarak ziyârete açılmıştır. 1996 yılında Türk ve Macar Cumhurbaşkanlarının ve hükûmetlerinin iş birliğiyle hazırlanan proje çerçevesinde türbe restore edilip çevre düzenlemesi yapılmıştır. 3 Eylül 1997 târihinde Türk ve Macar Cumhurbaşkanlarının katıldığı bir törenle ziyârete açılmıştır. Yine benzer şekil-