Avrethisar, Bayezid Baba Türbesi

Ayverdi 4/312, Kayapınar 2009, Sambanopoulou 2007: 187-188, Sambanopoulou 2008 Bayezid Baba Türbesi, Avrethisar’a bağlı Babaköy’de (Mesia) yer almaktadır. Bayezid Baba, 15. yüzyılın ikinci yarısında yaşamış ve Balkanlar’ın fethinde öncü rol üstlenen kolonizatör Türk dervişlerindendir. İlk olarak, günümüzde Bulgaristan topraklarında yer alan Eski Zağra’da (Stara Zagora) tekke kurmuş daha sonra bu tekkeyi dervişlerinden Mümin Baba’ya bırakarak Yenice’ye gelmiş ve Babaköy’de bir tekke kurmuştur. Otman Baba Velayetnâmesinde Bayezid Baba şöyle anlatılmaktadır: “…Bayezid Baba Evliyâ idi zahir-i zühd ü takva içinde idi. Buna karşılık kendisi ise, sahib-i velayet ve kutbü’l aktâb idi…” Bayezid Baba, tekkesini kurduktan sonra Anadolu’ya gelip Hacı Bektaş-ı Velî’yi ziyâret etmiş, tekrar Yenice’ye dönüp tekkesinde vefat etmiştir. Osmanlı Tapu Tahrir 723 numaralı defterdeki kayıtta, “Vakf-ı Bali bin Malkoç, karye-i Babaköy, tabi’i Selânik der nahiye’i Vardar” ifâdesinden tekkenin bânisinin Malkoçoğlu Bali Bey olduğunu öğrenmekteyiz. Bayezid Baba, Malkoçoğlu Bali Bey ile birlikte bölgenin Türkleşmesinde önemli rol oynamıştır. Bali Bey, Osmanlı kayıtlarında, genelde gazâ rûhuna sahip çıkan tecrübeli ve gözü kara bir akıncı beyi olarak tanımlanmaktadır. Meşhur Osmanlı târihçisi İbn Kemal, Malkoçoğlu Bali Bey’i “Alp erenlerdendi, oka kılıca kalkan gibi göğüs gerenlerdendi, aheng-i cenk olıcak sinân gibi savaşa baş açup gidenlerdendi” şeklinde tanımlamaktadır. Bayezid Baba Tekkesi’nin aslî halinin; imâret, meydanevi, türbe, derviş hücreleri, câmi ve hazîreden oluşan bir külliye şeklinde olması muhtemeldir. Külliyeden günümüze yalnızca türbe gelebilmiştir. Bayezid Baba Türbesi, nüfus mübâdelesinden sonra (1923) kiliseye çevrilmiştir. Türbe girişinde, Priştine Sultan Murad Türbesi, Gelibolu Sinan Paşa Türbesi, Hallac-ı Man-