Dedeağaç, Nefes Sultan Tekkesi

Evliyâ Çelebi 8/76-78, Lowry 2009: 35-40 Nefes Sultan Tekkesi, Dedeağaç (Alexandrupolis) yakınlarında Ilıca (Loutros) köyü civarındaki kaplıcalara yakın tepe üzerinde bulunmaktadır. H. 1078 / M. 1668’de tekkeyi ziyâret eden Evliyâ Çelebi, tekkeyi ayrıntılı olarak anlatır: “Yüksek bir dağın üzerinde, büyük bir Bektâşî tekkesidir. Akdeniz içinde İmroz Adası, Enez Kalesi ve İpsala Kalesi ovaları tamamen bu tekkeden görülür. Bu tekkenin yaz meydanı, kış meydanı, misafir yerleri, zengin mutfağı, ahırı, kileri, mescidi, nurlu türbesinin kubbesi ve diğer binâları baştanbaşa kurşun örtülü olup, bütün bu eserlerin hayır sahibi Ekmekçioğlu Ahmet Paşa’dır. Kırk, elli kadar temiz, âşık, kanaat sahibi, fakir dervişleri vardır. Her biri birer köşede, Allah yolunda, halktan uzak, bilgili kişiler olup bazıları gelen gidene hizmet edip geçinirler. Zengin mutfaklarında ay ve yıl herkese nimetleri açık ve boldur. Tekkenin meydanında bir hayat suyu sarnıcı var ki temmuz günlerinde sanki buz parçasıdır. Acayip ve garip bir değirmeni olup bütün Enez Ovası’ndan, Mekri Kalesi taraflarından ve Dimetoka taraflarından insanlar gelip bu yel değirmeninde un öğütürler. Gariplik şundadır ki bu kadar yüzyıldan beri bu değirmenin bir yerine herhangi bir zarar gelmemiş ve taşı hiç aşınmamıştır. Bu yüksek dağın üzerinde Edirne şehrinden gelen üç adet büyük nehir deniz gibi akıp, Enez Kalesi yakınında Rum denizine dökülüşleri o kadar güzel görünüşlüdür ki görülmeye değerdir. Nefes Sultan dört köşeli, üzeri kurşun kaplı yüksek bir kubbe altında yatmaktadır. Beyt, hakirin: Nefes Sultan bir erdir nefes almak dürür erlik Tefâhür eyle fakrile budur âlemde serverlik. Yine bu nurlu kubbenin içinde, duvar yüzüne bir beytimizi yazıp ruhu için Tebâreke okuyup hediye ettik. Nurlu kabrin etrafında o kadar Kur’ân-ı Kerîm, kandil, şamdan ve çeşitli avizeler var ki bir Mısır hazinesi değerindedir. Dervişler her ziyaretçinin üzerine gül suyu serperler ve çeşitli kokular yakarlar.” Nefes Sultan ziyâretinden sonra kaplıcaya giden Evliyâ Çelebi, burada Sultan IV. Mehmet’ten naklederek, Nefes Sultan’ın aslında Yıldırım Bayezid’in oğlu Mustafa Çelebi olduğunu anlatır: “Bu Nefes Sultan Tekkesi’nin aşağısında bir ılıca var