Yanova, Sultan IV. Mehmet Câmii

Evliyâ Çelebi 5/550, Maxim 2013, Lanevschi 2003, Sudár 2014: 348-351, Szabó 2010: s.53-82 Sultan Mehmet Câmii, Yanova Kalesi’nin ikinci kez fethinden sonra Sultan IV. Mehmet adına kale içinde inşâ ettirilmiştir. 1660’ta Varat Muhasarası’na Köse Ali Paşa’nın mâiyetinde bizzat katılan Evliyâ Çelebi, Yanova’dan geçerken burayı 800 evi, 200 dükkânı bulunan bir kale ve şehir olarak niteler. IV. Mehmet Câmii’ni kale kapısının iç yüzünde, saat kulesinin yanında diye bildirir. Sultan Mehmet Câmii, 10x16 m ölçülerinde dikdörtgen planlı, kırma çatılı bir eserdir. Batı cephesinde taş minâresi yer almaktaydı. Câminin beden duvarları tuğladan inşâ edilmişti. Câminin kuzeyinde ahşap tavanlı açık bir son cemaat yeri olduğu, daha sonra kısmen bu bölümün kapatıldığı görülmektedir. Sultan Mehmet Câmii, Osmanlıların kaleden çekilmesinden sonra 1693 yılında Avusturyalılar tarafından Katolik kilisesine çevrilmiştir. 1858 yılında şehirde yeni kilise inşâ edilene kadar kullanılan câmi, bu târihten sonra terk edilmiş, II. Dünya Savaşı sonunda da tümüyle yıktırılmıştır.