Serez, Mehmet Paşa Câmii

Ayverdi 4/301, Moraitis 1962 Gırmış köyü, Serez’in 50 km güneybatısında yer almaktadır. Mübâdeleden sonra, 1924 yılında Anadolu’dan gelen Ortodoksların yerleştirildiği köyün câmisi kiliseye çevrilmiştir. Bu câmi, Ev.K.K. 757/49’da Gırmış (Gırmıç) köyünde Mehmet Paşa Câmii adıyla kayıtlıdır. Mübâdelede köy halkı İnceköy’den gelirken, beraberlerinde, Kimiseos tis Theotokou Kilisesi’nin çanı ile Makkaveon Manastırı’ndan ikonaları getirmişler. Kiliseye çevrildikten sonra minâresi yıktırılan câminin, doğusundaki asırlık karaağaca Anadolu’dan getirdikleri bu çan asılmıştır. 1939’daki fırtınada bu ağaç devrilince minârenin yerine çan kulesi inşâ edilmiştir. 1955’te eserde tâmirat yapılmış; kırma çatılı olan üst örtü beşik çatıya çevrilmiş ve eserin giriş cephesi değiştirilmiştir. 1978 depreminde hasar gören câminin yerine, bugünkü kilise inşâ edilmiştir. Eski fotoğraflardan, câminin ilk hâlinde, dikdörtgen planlı, iki sıralı pencere düzenlemesine sahip, alaturka kiremitle kaplı, sakıflı tipik bir taşra câmisi olduğu anlaşılmaktadır.