Midilli, Süleyman Paşa Câmii

Lowry 2009: 73-74, Oğuz 2014: 139 Midilli Adası’nın Sığrı kasabası, 18. yüzyılın ikinci yarısında Sultan III. Osman’ın emriyle, korsanların saldırılarını önlemek amacıyla kurulmuştur. H.1170 / M.1757 târihli kitâbesi hâlâ yerinde olan büyük bir topçu kalesi yapılmıştır. Kalenin yapıldığı yıl Karadağlı Kaptan Süleyman Paşa, mektep, hamam, şadırvan ve câmi inşâ ettirmiştir. Eser, Vakıflar Genel Müdürlüğü arşivinde, bânînin H.05.05.1173 / M.25.12.1759 târihli Vezir Kaptân-ı Deryâ Süleyman Paşa Vakfı 32. defterin 71. sayfasında kayıtlıdır (VGMA 32-71). Ayrıca 3/11/1265 (21/09/1849) târihiyle kayıtlıdır (VGMA 184/2/4). Câminin imâmet ciheti için senelik 21 kuruş ayrılmıştı. Süleyman Paşa Câmii, dıştan 12 x 19,5 metre ölçülerinde dikdörtgen planlı, kırma çatılı taş malzemeden inşâ edilmiştir. Meyilli bir arazide bulunan câmiye, kuzey ve batı cephedeki merdivenlerle çıkılmaktadır. Cephelerde iki sıralı pencere düzeni görülmektedir. Harim, içten çıtalı ahşap tavanla kaplı olup dıştan kiremitle örtülüdür. Kiliseye çevrilen diğer câmilerin aksine mihrabı ilk hâliyle durmakta olup Hristiyanlık figürleriyle boyanarak apsise dönüştürülmüştür. Bu bölüm, harim zemininden bir basamak yükseltilerek ahşap ikonostasis duvarı eklenmiş ve ana mekândan ayrılmıştır. Mihrabın iki yanındaki pencereler de dıştan örülerek kapatılmış; içten yarım daire formuna çevrilmiştir. Dörder sütunla taşınan kadınlar mahfili de aslî hâliyle durmaktadır. Câminin kuzeyindeki küçük avluda sekizgen planlı şadırvanın izleri yer almaktadır. Agia Triada adıyla kiliseye çevrilen Süleyman Paşa Câmii, son olarak 1997’de onarılmıştır. Câminin eski resminden minâresinin batı cephenin ortasında yer aldığı görülmektedir. Kiliseye çevrilirken minâre yıktırılmış, yerine çan kulesi yapılmıştır. Eserin bodrum katındaki depoda Türk dönemine ait kitâbeler muhafaza edilmektedir.