Limni, Câmi-i Cedîd (Yeni Câmi)

Câmi-i Cedîd (Yeni Câmi), Limni Adası’nın merkezinde, eski çarşı içinde kendi ismiyle anılan mahalledeydi. 1887’de çizilen Limni şehir planında yer almayan câmi, bu tarihten sonra yaptırılmış olmalıdır. 1892’de çekilen II. Abdülhamid albümlerinde minâresi gözüken Yeni Câmi’nin Avusturalya ve Fransa arşivlerindeki eski fotoğraflarında (1915), son cemaat yeri kısmen görünmektedir. Bu fotoğraflara göre, dört adet ahşap direkle taşınan beş kemerli, ahşap çatılı, geniş saçaklı son cemaat yerine sahip olduğu anlaşılmaktadır. Çarşı içinde yer alan câminin bitişiğinde dükkânlar bulunduğundan, beden duvarları son cemaat yerinin doğu ve batı cephelerini de kapatacak şekilde planlanmıştır. 1906’da yeniden inşâ edilen tek şerefeli taş minâre, câminin kuzeybatısında yer alıyordu. Yeni Câmi, Limni’deki Türk idâresinden sonra Yunan devletinin mülkiyetine geçmiştir. Öncelikle minâresi yıktırılan câmi, 1927’den sonra Ulusal Banka tarafından şahıslara kiralanarak farklı amaçlarla kullanılmıştır. Sonraları, pencereleri perdeyle kapatılarak Attikon ismiyle sinema salonuna dönüştürülen Yeni Câmi’de 9 Eylül 1939 akşamı ilk film gösterimi sırasında yangın çıkmış, ahşap tavanın ve çatının çökmesiyle birlikte çoğunluğu adanın ileri gelen kişilerinden 63 kişi yanarak feci şekilde can vermiştir. Bu olaydan sonra câmi tümüyle yıktırılarak yerine vefât edenlerin anısına mermer anıt dikilmiştir. Câminin yerine 1976 yılında Mimar Alekos Volikas tarafından küçük bir kilise planlanmış, Hz. Meryem’e adanan bu kilisenin inşâsı, 1988'de tamamlanmıştır. Binânın yanına 1992 yılında yangında ölenlerin isimlerinin yazılı olduğu mermer levha yerleştirilmiştir.