Babaeski, Cedid Ali Paşa Câmii

Evliyâ Çelebi 3/625-626, Necipoğlu 2013: 516-523, Ünal 2013: 2/362 Babaeski şehir merkezinde yer alan Ali Paşa Câmii, 1569-75 yılları arasında Cedid Ali Paşa tarafından medrese, hamam, kervansaray ve dükkânlarla birlikte bir külliye olarak Mimar Sinan’a yaptırılmıştır. 1832’de tâmir edilen câminin dört satırlık Türkçe inşâ kitâbesi ile on satırlık tâmir kitâbesi bulunmaktadır. Babaeski’yi ziyâret eden Evliyâ Çelebi câmiyi şöyle anlatır: “…tamamı 20 mihraptır. Bunlardan şehrin doğu tarafı başında nehir kenarında büyük Ali Paşa Câmii, Süleyman Han vezirlerindendir. Semiz Ali Paşa namıyla meşhur olmuş tedbirli bir vezir imiş. Bu şehir içinde bir câmi inşa etmiştir ki sanki selâtin câmisidir. İstanbul'da, hemen Topkapısı içinde Ahmed Paşa Câmii'ne benzemektedir, ama bu ondan geniş, aydınlık ve ibret verici süslü bir yapıdır. Medrese, imâret, hamam, hanlar ve bütün dükkânlar bu Ali Paşa hayratıdır ki büyük eserlerdir. Câminin kubbesi göklere baş çekip bir menzil yerden kurşunları mavi renkli deniz gibi dalgalanır. Bu ibret verici yapılar Koca Mimar Sinan'ın eseridir ki bu câmide de güzel tasarruflar ve hoş sanatlar icra edip uzun bir minâre yapmış ki sanki Rüstem Paşa minâresidir.” Kare bir plan üzerine kesme taştan inşâ edilen eserin üst örtüsü kurşun kaplıdır. Câmi, duvara gömülü pâyelerle altı dayanaklı olup, kubbe yanlara doğru genişletilmiştir. Yarım kubbeli mihrap bölümü dışa taşkındır. İki tarafta altışar sütun üzerine oturan yan mahfiller yer almıştır. Kubbe 14 metre çapındadır. Beş gözlü son cemaat revakı hafifçe yanlara taşmış, minâre yüksek bir kâide üzerine batı köşeye yerleştirilmiştir. Bulgarlar Balkan savaşında Babaeski’yi işgal ettiklerinde Cedid Ali Paşa Câmii’nin minâresini kâidesine kadar yıkarak kiliseye çevirmişlerdir. Minâre kâidesinin üzerine ahşaptan çan kulesi yapılmıştır. Bulgar işgalinden sonra tekrar câmiye çevrilen eserin minâresi Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yeniden yaptırılmıştır.