Kavala, Halil Bey Câmii

Ayverdi 4/252, Bakirtzis 2008b: 265-266, Bıçakçı 2003: 223, Mevsim 2013: 55, Stefanidou 1991: 259-263, Şehbal 1329 Kavala Kalesi’ndeki câmi, Kutup Câmii veya Alaca Câmi olarak da bilinmektedir. 16. yüzyılda inşâ edilen eser, yanındaki tek katlı medreseyle birlikte Bş. V. Arş.’de 100. s.da 1217 târihinde kayıtlıdır. Halil Bey, Dırama’da da bir câmi ve medrese yaptırmıştır. Câmi, kare planlı kubbeli harim ile kiremitle örtülü son cemaat yerinden oluşmaktadır. Minâre, esas yapıdan ayrı olarak kuzeybatıdadır. 1912’de, eskiden kilise olduğu iddia edilerek, Bulgarlar tarafından minâresinin külah kısmı yıktırılıp haç asılmıştır. Arkeolog Bogdan Filov, Balkan Savaşları günlüğünde, 31 Ocak 1913’te Alaca Câmii’ni ziyâret ettiğini ve Yunanlıların asılsızca, daha önceden bu yapının kilise olduğunu iddia ettiklerini yazmaktadır. Uzun yıllar son cemaat bölümü eve dönüştürülmüş, mesken olarak kullanılmakta iken hem câmi hem de medrese AB fonlarıyla onarılmıştır. Minâresi yıktırılmış, kâidesi durmaktadır.