Kavala, Ali bin Aguş Câmii

Ayverdi 4/252, Bıçakçı 2003: 223, Stefanidou 1991: 288-289 Kavala şehir merkezinde, Perdika ve Iordanou Sokaklarının köşesinde yar almaktadır. Ali bin Aguş Câmii’nin Dere Mahallesi’nde olduğu, Ev.K.K. No:729’da bildirilmektedir. Vakıflar Genel Müdürlüğü arşivinde, Ali bin Aguş Vakfı kayıtlıdır. Vakfiyenin tanzim târihi H. 09.01.1323 / M. 16.03.1905, tescil târihi ise H. 27.08.1323 / M. 26.10.1905’tir. Câmi, Agios Georgios’a adanmak üzere, 1932 yılında Filipon ve Neapolis Mitropolitliği’ne verilmiştir. Eserde bazı değişiklikler yapılarak 1984 yılına kadar kullanılmış; bu târihte esaslı bir onarım yapılarak büyük ölçüde yenilenmiştir. Kıble yönüne yarım daire planlı bir apsis eklenmiş; çan kulesiyle beraber doğu ve batı yönlerine de cephe boyunca birer mekân eklenerek eski yapı görünmez hâle getirilmiştir. Dikdörtgen planlı olarak taş malzemeden inşâ edilen câmi, kiremit örtülü çatıyla kaplıdır. Kavala’nın eski fotoğraflarında, câminin tek şerefeli minâresi ve kıble cephesindeki iki sıralı pencere düzenlemesi seçilebilmektedir. Mevcut kilisenin uydu görüntüsünden, kuzeyden 141.600 açıyla kıble yönünde konumlandığı görülmektedir.