İskeçe, Eski Câmi ve Saat Kulesi

Delioğlu 2008: 22-23, Kiel 2000: 553-555, Yapar Ünal 2019: 13-24 İskeçe kent merkezinde Hacı Emin Ağa tarafından yaptırılan, Pazaryeri Câmii olarak da bilinen Eski Câmi yer alıyordu. Câmi, etrafındaki medrese, hamam, şadırvan, sebil ve saat kulesiyle birlikte bir külliye şeklindeydi. Vakıflar Genel Müdürlüğü arşivinde, Pazaryeri Câmii Vakfı 11.09.1338 (30.05.1920) târihli kaydı bulunmaktadır (VGMA 182-56-238). Balkan Savaşlarında (1912) Batı Trakya’yı işgal eden Bulgarlar, şehirlerdeki en büyük câmileri kilise yapıp Türk ve Rum ahaliye zulmettiler. Bu sırada Eski Câmi tahrip edilerek kiliseye çevrilmiş, saat kulesine de haç dikilmiştir. II. Dünya Savaşı’nda (1943) yine Bulgarlar tarafından sebili, şadırvanı ve minâresi ile birlikte yıktırılarak tamamen yok edilmiştir. Sonraki yıllarda Yunan yönetimince câmi yerine yakın bir yerde bir kilise inşâ edilmiştir. Eski fotoğraflardan anlaşıldığı kadarıyla; saat kulesine bitişik, iki yanında çeşme bulunan kemerli kapıdan câminin avlusuna giriliyordu. Giriş kapısının üzerindeki kitâbede kısmında Hattat Ârif Efendi’ye ait udhulûhâ bi selâmin âminîn yazılıydı. Câmi, kiremitle örtülü, çatılı ve tek şerefeli minâreye sahipti. Şadırvanı avlunun duşunda meydanda kiremitle örtülü baldaken tarzındaydı.