Gabela, Fatih Sultan Mehmet Câmii

Ayverdi 2/156, Evliyâ Çelebi 6/619 Gabela, Adriyatik sâhilinde 10 km içeride, Neretva’nın kıyısında Metkovic şehrinin yakınındadır. Evliyâ Çelebi, şehri Fâtih’in fethettiğini ve bir kale yaptığını bildirip câmiden, “Fâtih’in bir küçük câmisi vardır” cümlesiyle kısaca bahseder. 15. yüzyılda inşâ edilen Fâtih Câmii, 1694-1715 yılları arasındaki Venedik işgalinde Aziz Stefan ismiyle Katolik kilisesine çevrilmiş, daha sonra yıktırılmıştır. Günümüze temelleri ulaşan câmiyi 1975’te ziyâret eden Ekrem Hakkı Ayverdi, eserden şöyle bahsetmektedir: “Kumsaldan yüksekteki yassı bir tepe üstünde bulunan Fâtih’in iç kalesinde bir taş yığınından ibâret kalmıştır. Kasabada hiç Müslüman kalmadığı hâlde, bir Hristiyan kadın bize yerini gösterdi. Çalılar örttüğünden resim dahi alınamadı.” Gabela’nın eski gravüründe Fâtih Câmii, iç kalenin üst konumunda, tek şerefeli minâreli olarak çizilmiştir. Mevcut kalıntılardan câminin kare planlı harimi ile kuzeydoğu köşede minâresinin bulunduğu anlaşılmaktadır.