Estergon, Mahkeme Câmii

Evliyâ Çelebi 6/369-370, Sudár 2014: 275-278 Mahkeme Câmii, Estergon varoşunda, Öziceli Hacı İbrahim Câmii ile aynı sokakta (Berényi Zsigmond Utca) yer alıyordu. Avlusunda Estergon’un mahkeme binâsı yer aldığı için câmi de bu adla biliniyordu. İnşâ târihini kesin olarak bilmediğimiz Mahkeme Câmii, 1594 târihli gravürlerde çizilidir; eser bu târihten önce yaptırılmış olmalıdır. 1594 târihli kayıtlarda, câminin tuğladan inşâ edilmiş uzun minâreli olduğu belirtilmektedir. 1595 târihli Estergon planında Mahkeme Câmii çizilmiştir. Ölçekli plana göre yaklaşık 10x16 m ölçülerinde kıble yönüne uzunlamasına dikdörtgen planlıdır. Plana göre câminin minâresi kuzeybatı köşesindedir. 1663’te Estergon’a gelen Evliyâ Çelebi câmiyle ilgili şu bilgileri vermektedir: “Mahkeme Câmii, eski yapıdır ve kalabalık cemaati vardır. Kıble kapısının üzerinde iri yazı ile târihi budur: Adı belli şehîdler var yanında Şehâdet eyledi hep hâss u âmmı Kimi sağında ve kimi solunda Bu câmi oldu şehîdler makamı Salâ oldu namaza başlanıldı Kabul ola namazım bi't-tamâmı Muhammed Mustafa'ya vakf olundu Resulün âb-ı rûyı hürmetiyçün Görenler dediler târihin anın (…) Bu câmi avlusunda birkaç adet uzun ağaç var, başka yerde bundan başka uzun ağaçlar yoktur. Ve mahkemesi bu câmiin avlusundadır.” Mahkeme Câmii, Estergon’daki Türk hâkimiyetinden sonra, 1683’te Cizvit papazları tarafından kiliseye çevrilmiştir. 1715 târihli gravürde minâre ve çan kulesi bir arada görülmektedir. Bu târihten sonra minâre yıktırılmış olmalıdır. Bu târihten günümüze kadarki sürede defalarca onarım gören kilisede eski câmiden bir iz gözükmemektedir. Kilisenin mevcut giriş kapısı, câmi planına göre doğu cephedendir.